Zitkampioen van de wereld: Waarom de havenwerker bij EBLO gebakken zit

Wie eenmaal met Evert Mallie aan tafel heeft gezeten, kijkt nooit meer op dezelfde manier naar een vorkheftruck, binnenvaartschip of kadekraan, want: die bestuurder, zit die eigenlijk wel goed? Grote kans van wel. En de kans is nóg groter dat die stoel uit de koker van EBLO komt. Het bedrijf uit Zwijndrecht is in veertig jaar tijd uitgegroeid tot de stille motor achter het comfort in de wereldwijde logistiek. “Zitten is een werkwoord”, aldus de CEO, die van gezond blijven op de werkvloer zijn missie maakte.

De skyline van de Rotterdamse haven is een woud van staal. Gigantische kranen, reachstackers en bunkerschepen vormen de bloedsomloop van de wereldhandel. We zien de techniek, we zien de logistiek, maar we vergeten vaak de mens in de machine. De man of vrouw die acht, tien, soms twaalf uur per dag op een paar vierkante decimeter leer of stof doorbrengt. 

“Kijk”, zegt Evert Mallie, CEO van EBLO, terwijl hij naar een opvallend exemplaar in zijn showroom in Zwijndrecht wijst. “Dit is een stoel voor een kraanmachinist. Zie je die V-vorm? Daardoor kan hij tussen zijn benen door recht de ruimen van een schip in kijken.” Maar het vernuftige zit hem in de armleuningen: “De hele bediening zit daaraan vast. Als de machinist naar voren leunt, bewegen die armleuningen en de zitting als een soort wieg met hem mee. Je blijft dus in je natuurlijke werkhouding zitten met je armen ondersteund, terwijl je toch bijna verticaal naar beneden kijkt.” 

Het beeld vat de essentie van EBLO samen: techniek die het lichaam dient onder de zwaarste omstandigheden. Want een stoel is hier geen meubelstuk, maar gereedschap dat ervoor zorgt dat iemand na een lange dienst nog fatsoenlijk zijn cabine uitkomt.

Van het magazijn naar de directiekamer
Het verhaal van EBLO is een klassiek ondernemersverhaal dat veertig jaar geleden begon op een zolderkamer in Ouderkerk aan den IJssel. De garage diende als opslag en de ambitie was groot. Na een tussenstop in Krimpen aan de IJssel is het bedrijf inmiddels alweer jaren verankerd in Zwijndrecht. Evert is vergroeid met deze geschiedenis; hij rolde in 1990 – via zijn stiefvader en oprichter Elias Blokland – het bedrijf binnen. “Na mijn militaire dienst ben ik onderaan de ladder begonnen”, vertelt hij. “Magazijnmedewerker. Stoelen uit elkaar halen, in elkaar zetten, laden, lossen. Ik heb de techniek letterlijk in mijn vingers gekregen voordat ik de strategie in mijn hoofd kreeg.” Hij maakte van dichtbij mee hoe in 2002 het eigen merk UnitedSeats werd geboren uit een behoefte aan eigen regie op kwaliteit. In 2005 nam hij het CEO-stokje over van Elias Blokland. Onder Everts leiding groeide de internationale tak uit tot een wereldspeler met 65 dealers, van Chili tot Maleisië. “Soms krijgen we aanvragen voor boten in het diepe Amazonegebied. Dan krab ik me wel eens achter de oren: hoe komen ze in hemelsnaam bij ons terecht? Maar blijkbaar reist onze reputatie sneller dan de schepen waar onze stoelen op staan.”

De ‘zitsafari’ door de showroom
Een wandeling door het pand van EBLO voelt als een ontdekkingsreis door de mondiale industrie. Het is een ‘zit-safari’ waar elke stoel een eigen biotoop heeft. Hier staan de zware, robuuste zetels voor de mijnbouw in Australië, daar de verfijnde, trillingsabsorberende stoelen voor de marine. We passeren stoelen voor muskusratvangers in de Biesbosch – “die moeten kunnen inklappen, omdat ze onder extreem lage bruggetjes door varen” – en de hightech stoelen voor het Loodswezen.

“Die jongens van het Loodswezen, dat is een vak apart”, zegt Evert met bewondering. “Die gaan met windkracht 8 de zee op om schepen de haven in te loodsen. Die stoelen krijgen klappen te verduren waar een normaal mens misselijk van zou worden. Dan praten we over serieuze vering, gordels en bekleding die tegen een stootje kan.” Het benadrukt de diversiteit van de markt: van de petrochemische industrie bij Shell, waar bekleding geen vonken mag opwekken, tot de binnenvaart waar de stuurhut vaak het ‘paradepaardje’ van de schipper is, compleet met gepersonaliseerde logo’s en stiknaden in de kleur van het schip.

“We hebben het zware havenwerk weggeautomatiseerd, maar er een sluipmoordenaar voor teruggekregen.”

Nederland: Wereldkampioen zitten
Hoewel de anekdote over de sheik uit het Midden-Oosten – die een elektrische stoel bestelde die een meter door het dak van zijn terreinwagen omhoog schoot voor de jacht – tot de verbeelding spreekt, ligt de werkelijke missie van Evert bij een groeiend maatschappelijk probleem. We weten het allemaal: zitten is het nieuwe roken. En laat Nederland nou net wereldkampioen zitten zijn. “Vroeger ging je in de haven kapot aan het sjouwen en bukken. Dat hebben we weggeautomatiseerd, maar we hebben er een sluipmoordenaar voor in de plaats gekregen”, waarschuwt Evert. “Zitten is van zichzelf al ongezond. Maar als je dan ook nog tien uur per dag trillingen en klappen opvangt in een verkeerde stoel, vraag je om problemen. Juist nu we met z’n allen langer moeten doorwerken, is een goede stoel bittere noodzaak om de eindstreep gezond te halen.”

EBLO onderzoekt dat overigens ook in de praktijk. Met speciale apparatuur meten ze op locatie trillingen om te bepalen hoe lang een chauffeur wettelijk gezien mag zitten voordat de belasting te groot wordt.

“Ontbijten, de rit naar de terminal, acht uur in de cabine, ’s avonds op de bank… Je zit zo veertien uur per dag.”

Het besef dat ergonomie de beste remedie is tegen verzuim groeit; een goede stoel betaalt zich dubbel en dwars terug in vitale medewerkers. “Het sluipt erin”, zegt Evert. “Zittend ontbijten, de rit naar de terminal, acht uur in de cabine, ’s avonds op de bank… dan zit je zo aan de veertien uur per dag. Wij zien de tragiek daarvan in onze showroom: mensen die half krom binnenlopen met een hernia. Dan ben je eigenlijk al een paar jaar te laat.”

Het poppetje als vertrekpunt
Om die tragiek voor te zijn, is er een radicale omslag nodig in hoe we naar machines kijken. Evert heeft de industrie gelukkig zien veranderen. “Vroeger was de stoel een sluitpost. Dan bouwden ze een machine van een miljoen euro en op de laatste dag dachten ze: ‘Verrek, er moet nog iemand in.’ Dan werd er een goedkoop stoeltje in een hoekje gepropt waar je eigenlijk je benen niet kwijt kon.”

Tegenwoordig is de stoel vaak het vertrekpunt van het ontwerp. “Er wordt nu vanuit het ‘poppetje’ gedacht. De cabine wordt om de mens heen gebouwd. Wat zijn de zichtlijnen? Hoe is de in- en uitstap? Wat doet het klimaat en het licht? De stoel is daarin het centrale zenuwstelsel van de werkplek.”

Geen ‘dozen schuiven’, maar begeleiden
De kracht van EBLO zit hem in de menselijke maat, ook al gaat het om duizenden stoelen per jaar. Voor Evert eindigt de verkoop niet bij de factuur; daar begint het pas. “Neem het project met de nieuwe tramstoelen voor de RET. We hebben daar niet alleen de stoelen geleverd, we stonden om vijf uur ’s ochtends in de remise om de trambestuurders instructies te geven. Als je een stoel van duizenden euro’s in iemands cabine schuift zonder uitleg, dan wordt het niks. Mensen moeten begrijpen waar die knoppen voor zijn. Hoe stel je hem in op je gewicht? Hoe zorg je voor je eigen rug? Als ze dat begrijpen, is de acceptatie hoger en het ziekteverzuim lager.”

Deze filosofie trekt Evert ook door naar duurzaamheid. Een stoel in een bus of kraan maakt miljoenen bewegingen. “Het is net als een auto: een stoel heeft onderhoud nodig. Door elke twee jaar een kleine check te doen, gaat een stoel geen vijf, maar vijftien jaar mee. Dat is pas echt duurzaamheid: niet voortijdig weggooien wat nog gerepareerd kan worden.” En als een stoel dan toch het einde van zijn Latijn heeft bereikt, biedt EBLO een recycle-service aan waarbij onderdelen worden hergebruikt.

De toekomst: van de kraan naar de operatorroom
De haven verandert in razend tempo. De iconische beelden van een kraanmachinist die op 40 meter hoogte boven de afgrond hangt, worden langzaam zeldzamer. “Remote bediening is de toekomst”, weet Evert. “De operator zit beneden, in een kantooromgeving, en bestuurt de kraan via schermen, maar onderschat dat niet: ook daar wordt langdurig gezeten. Een standaard bureaustoel voldoet daar niet. Voor die 24-uursbezetting in controlekamers heb je stoelen nodig die de concentratie ondersteunen en het lichaam ontlasten. De werkplek verandert, maar de noodzaak voor goed zitten blijft.”

De CEO blijft nuchter onder het succes. Terwijl we door het pand in Zwijndrecht lopen – een voormalige matrassenfabriek die elf jaar geleden nog ‘veel te groot’ leek, maar inmiddels alweer bijna uit zijn voegen barst – voel je de Rotterdamse ‘niet lullen maar poetsen’-mentaliteit. “We hebben nu 45 man rondlopen en we groeien nog steeds. Maar de kern blijft hetzelfde: we willen dat mensen aan het eind van hun werkdag gezond weer naar huis gaan.” Lachend: “En je kunt een lijnbus of een heftruck nou eenmaal niet staand bedienen. Zitten moeten we toch. Dan kunnen we maar beter zorgen dat we goed zitten.”