De haven verkoop je samen
De Rotterdamse haven verkopen aan de wereld. Dat is in essentie wat Rotterdam Port Promotion Council (RPPC) al sinds 1933 doet, maar voor directeur Hedi Visscher betekent promotie veel meer dan vertellen hoe veelzijdig, slim of duurzaam Rotterdam is. Het gaat om bedrijven bij elkaar brengen, deuren openen en elkaar iets gunnen. Juist nu de haven midden in een complexe transitie zit, is dat netwerk misschien wel belangrijker dan ooit.
“Het belangrijkste kenmerk van de Rotterdamse haven is dat hij zo groot en complex is en zoveel verschillende industrieën en bedrijfstakken omvat”, vertelt Hedi Visscher. Het liefst zou ze een buitenlandse bezoeker daarom meenemen met de watertaxi: vanuit de stad via de Waalhaven, Botlek en Europoort naar de Tweede Maasvlakte. “Dan zie je hoeveel bedrijvigheid hier bij elkaar komt.” En daarna uitstappen bij Portlantis.”
Een deel van die bedrijvigheid ziet Hedi dagelijks vanuit haar eigen kantoor in de Waalhaven. Schepen, kranen en duwbakken zijn een vertrouwd beeld. “Als buitenlanders over de Rotterdamse haven praten, hoor je echt ontzag. Dan denk ik: het ís ook echt bijzonder wat we hier hebben en doen.” Zelf zijn Rotterdammers daar doorgaans wat minder uitgesproken over. “Niet lullen maar poetsen, gewoon normaal doen, terwijl we er eigenlijk best wat trotser op mogen zijn.”
Een idee uit 1933
Dat Rotterdam zichzelf gezamenlijk aan de wereld presenteert, is allesbehalve nieuw. De wortels van RPPC liggen in de crisis van de jaren dertig van de vorige eeuw. Lading dreigde naar Antwerpen te verdwijnen en Rotterdamse partijen besloten dat ze de handen ineen moesten slaan. In 1933 werd Stichting Havenbelangen opgericht. “Samen laten zien wat we in Rotterdam allemaal hebben en kunnen. En dat doet de RPPC vandaag de dag nog steeds.”
Bijna een eeuw later telt RPPC bijna driehonderd leden uit verschillende geledingen van de haven. Dit zijn voornamelijk mkb-bedrijven die zichzelf willen promoten en op zoek zijn naar meer business. In samenwerking met Havenbedrijf Rotterdam biedt RPPC ondernemers hiervoor verschillende mogelijkheden. De middelen veranderden, maar de gedachte niet: bedrijven helpen om internationaal zaken te doen. Een individueel mkb-bedrijf komt in Basel, Duisburg of op een internationale beurs niet vanzelf bij iedere interessante partij aan tafel. Onder de vlag van Port of Rotterdam verandert dat. “Als je daar als bedrijf zelfstandig probeert binnen te komen, kunnen mensen denken: wie ben jij dan? Maar als je onder die paraplu komt, zit je meteen aan tafel.”
RPPC organiseert regionale en internationale bedrijfsbezoeken, netwerkbijeenkomsten en matchmaking. “Hoe verder weg van huis, hoe inniger de band”, zegt Hedi lachend. “Concurrenten die elkaar in Rotterdam nauwelijks spreken, zitten tijdens zo’n reis opeens samen aan tafel. Dan merk je dat het heel interessant kan zijn om informeel met elkaar te sparren. Je loopt soms tegen dezelfde dingen aan. En soms blijkt die concurrent ineens een partner. Niemand kan het hele proces in zijn eentje. Misschien krijg jij morgen een aanvraag die je alleen niet kunt uitvoeren. Dan is het prettig als je weet met wie je kunt samenwerken.”
300 accountmanagers
Die gunfactor vindt Hedi een van de mooiste eigenschappen van de Rotterdamse haven. Ze zag ooit tijdens een beurs hoe een ondernemer werd gebeld door een klant met een vraag die hij zelf niet kon invullen. In plaats van het gesprek af te kappen, liep hij naar een andere stand: Hier Kees, ik heb een klant voor jou. Ik zeg altijd: als je het goed doet, heb je er bijna driehonderd accountmanagers bij.” Precies daar zit voor haar de waarde van een netwerk. “Niet alleen halen, maar ook brengen.” Dat geldt ook voor haar eigen rol. Hedi is nu bijna drie jaar directeur en beweegt voortdurend tussen belangen van bedrijven, Havenbedrijf en andere organisaties die samenwerken in de haven. Haar doel: kunnen we elkaar verder brengen? Haar werkwijze: vragen stellen. “Wat is jouw belang? Wat wil je bereiken? “Ik probeer heel goed te begrijpen wat de belangen zijn van alle partijen aan tafel en waar die elkaar overlappen. Soms overlappen ze niet. Ook dat moet je durven benoemen. Hoe transparanter we daarin zijn, hoe beter. En als het echt niet werkt, is dat jammer, maar dan hebben we het in ieder geval verkend.” Die focus betekent soms ook nee zeggen. De haven is volgens Hedi zó interessant dat RPPC gemakkelijk overal iets mee zou kunnen doen. Met een team van zeven mensen kan dat niet. “Ik zeg best vaak: goed idee, maar gaan we niet doen. Wij richten ons echt op het promoten en creëren van nieuwe business voor onze leden.”
Haven in transitie
Met Jacco Vonhof heeft RPPC per 1 september een nieuwe voorzitter. Na bijna acht jaar als voorzitter van MKB-Nederland brengt hij niet alleen een groot netwerk mee, maar vooral ondernemerservaring. Precies dat spreekt Hedi aan. “Hij begrijpt echt wat ondernemers drijft.”
Voor Hedi hoeft het ene verhaal het andere niet uit te sluiten. “De haven zit in een transitie. Er wordt hard gewerkt aan verduurzaming en slimmer werken met bijvoorbeeld AI. Dat is goed en noodzakelijk en voor mkb-bedrijven soms ook best een opgave. Zij werken keihard aan de opgaven van vandaag, met alle hobbels die ze daarin tegenkomen: netcongestie, congestie in de haven, bruggen die ineens niet meer begaanbaar zijn, lage waterstanden. Voor hen is het een uitdaging om mee te bewegen met alle nieuwe ontwikkelingen. Tegelijkertijd hebben we vandaag nog gewoon bedrijven nodig die werken in de ‘oude economie’, bijvoorbeeld in de steenkolenbranche. Dat is misschien niet zo sexy, maar voorlopig nog wel keihard nodig. We geven graag iedereen een plek in het transitieverhaal van de haven. Het Havenbedrijf Rotterdam geeft hierin een duidelijke koers aan, waar we als RPPC met onze activiteiten aan bijdragen.” De overgang naar nog duurzamer en efficiënter maakt de komende jaren spannend. De Europese industrie staat onder druk en dat raakt Rotterdam direct. “Er wordt wel eens gezegd dat de Rotterdamse haven de motor van de economie is. Voor mij is hij meer de windmolen van de bedrij.vigheid. Als er heel veel ladingstromen doorheen gaan, draait die windmolen goed. Als het niet waait, wordt het moeilijk.”
Als een fabriek verdwijnt, raakt dat veel meer dan alleen die fabriek. “Daar zit een hele rits toeleveranciers achter. De haven is een hele keten van bedrijven die allemaal met elkaar samenwerken.” Tegelijk ziet ze juist daarin de kracht van Rotterdam. “We hebben hier eigenlijk alles wat je nodig hebt op maritiem en logistiek gebied. Een enorme keten van toeleveranciers, heel veel kennis en ervaring.” En misschien nog belangrijker: de mentaliteit.
“De ene dag zijn we concurrenten, de volgende dag hebben we elkaar misschien weer nodig. Die gunfactor, het samen.werken en gewoon de handen uit de mouwen steken: dat is een hele mooie voedingsbodem.” Ze hoort het ook over de grens. “Als je Nederlanders of Rotterdammers inhuurt, weet je: het komt gewoon goed. Die gaan door tot het gefikst is. Dingen moeten gewoon geregeld worden, en goed ook.”
Ontbijtevents
Toch verandert ook het netwerken zelf. Jongere generaties kijken anders naar bijeenkomsten, werk en privé. Ze hebben veel online contact en zijn soms terughoudend om de telefoon te pakken om iemand te bellen. RPPC experimenteert daarom met ontbijtevents en een jongerennetwerk. “Als er iets belangrijk is in de haven, is dat je de juiste mensen kent. Misschien nog belangrijker dat de juiste mensen jou kennen. Hoe werkt dat straks als we elkaar steeds meer online ‘ontmoeten’?”
Een moment tijdens een reis naar Straatsburg is haar bijgebleven. Bij een bedrijfsbezoek vertelde een lokale manager dat hij altijd zakendeed met een Rotterdams bedrijf. “Zijn die toevallig ook hier?”, vroeg hij. Vanuit de groep klonk: “Ja, dat ben ik.” “Dat vond ik zo’n gaaf moment. Ze deden al zaken, maar hadden elkaar nog nooit persoonlijk ontmoet.” En juist dát is volgens haar moeilijk digitaal te vervangen. “Als je iemand de hand hebt geschud of samen hebt geluncht, dan is de week erna bellen om een probleem op te lossen echt anders dan wanneer je elkaar alleen maar appt of mailt. Elkaar persoonlijk kennen, doet ertoe!”
