Eerst leren rijden, dan de weg op
Het is zover. De oudste heeft inmiddels ook een mobiel. En dan hoeven we het natuurlijk niet te hebben over afspraken rond belgedrag, want bellen doen jongere generaties allang niet meer. Wel komt de onvermijdelijke vraag: welke apps mogen erop? WhatsApp, YouTube, Instagram? En wat te doen met TikTok en Snapchat…?
De discussie over kinderen en social media wordt steeds feller. Australië kent al een social media-verbod voor kinderen onder de 16 jaar, in Engeland zijn er vergelijkbare plannen en de Fransen keurden al een wetgeving goed voor onder de 15 jaar. Het lijkt soms ook wel gewoon de meest overzichtelijke oplos.sing. Telefoon weg, accounts dicht en klaar. Maar is dat een oplossing? Het cliché leert ons toch dat verbieden alleen maar averechts werkt? Zeker bij pubers.
Natuurlijk zijn er apps waarvan je je afvraagt of ze geschikt zijn voor jongeren of zelfs voor alle leeftijden. Verslavende algo.ritmes, eindeloze filmpjes en een wereld waarin iedereen alles van elkaar lijkt te moeten vinden. Het is goed om daar kritisch op te zijn, maar uiteindelijk houd je de digitale wereld niet buiten de deur.
De truc is volgens mij om iemand niet alleen te vertellen wat niet mag, maar vooral leren hoe je ermee omgaat – en wat dus wél mag. Het is in die zin net als leren rijden. Je geeft een 18-jarige geen autosleutels en zegt: succes ermee. Eerst komt de theorie met alle regels, met de eerste stappen al bij het verkeersexamen op de basisschool. Dan de praktijk en vooral veel oefenen voordat een bekwame bijrijder besluit dat het goed genoeg is. Pas dáárna mag je zelfstandig de weg op.
Waarom zouden we dat digitaal anders doen?
Diezelfde discussie zie je bij bedrijven als het om AI gaat. Ook daar is de reflex soms: verbieden. Geen ChatGPT’s, geen Copilot, geen andere tools en LLM’s. Alles blokkeren in de hoop dat medewerkers er braaf van afblijven. AI ís er. Medewerkers gebruiken het, thuis of op het werk. En vrij massaal, als we het NCSC mogen geloven (en dat doen we). De vraag is dus niet óf we het tegenhouden, maar hoe we zorgen dat het veilig en verstandig wordt gebruikt. Zet in op betrouwbare platformen, duidelijke spelregels en vooral: opleiden.
Er zijn gelukkig al goede – en ook gratis – mogelijkheden, zoals de Nationale AI-cursus (via ai-cursus.nl), waar je op een laag.drempelige manier AI-geletterdheid kunt opbouwen. Opgaan voor je digitale rijbewijs, ook de kinderen. Leren wat er achter al die apps gebeurt, wat je wel en niet deelt op het grote boze internet en vooral wanneer je even moet parkeren.
Maar Snapchat en TikTok? Die blijven nog even op slot.
