Werken in de Rotterdamse haven

De Rotterdamse haven staat bekend om haar directe cultuur en onvervalste aanpakkersmentaliteit. Het is een wereld waar mensen weten van doorpakken, waar je zegt wat je doet en doet wat je zegt. Voor veel werknemers geldt dan ook: wie er eenmaal werkt, wil eigenlijk niet meer weg. Dat geldt zeker voor Daisy, Eric, Joan en Willemijn, medewerkers van het Loodswezen in de regio Rotterdam-Rijnmond, en voor Paul, die daar als loods én Manager Operaties werkzaam is. Ze nemen ons mee in hun werk en in hun liefde voor de haven.

Het Loodswezen draagt bij aan het veilig en vlot afhandelen van het scheepvaartverkeer en is daarmee een onmisbare schakel in de Rotterdamse haven. Dag en nacht, onder alle weersomstandigheden, begeleiden zo’n 220 professionele loodsen jaarlijks ongeveer 54.000 schepen veilig en vlot de haven in en uit. Loodsen stappen aan boord om kapiteins te adviseren bij het navigeren door het drukke en complexe vaargebied. Achter deze operatie staat een uitgebreide organisatie waarin planning, communicatie, opleiding en facilitaire ondersteuning samenkomen. Hieronder lees je de verhalen van deze betrokken havenliefhebbers.

Joan Spee – Financiën

Voor Joan Spee zit de haven diepgeworteld. Al sinds 2001 werkt ze in deze sector, maar haar band ermee gaat nog verder terug. “Mijn vader was weg- en waterbouwer en werkte aan havenprojecten over de hele wereld,” vertelt ze. “Ik kreeg als kind de verhalen mee over het werken op plekken zoals Curaçao en Suriname. Dat heeft me gevormd.” Ook via haar schoonfamilie bleef die connectie bestaan. “Mijn schoonvader werkte ook in de waterbouw. De haven was altijd dichtbij.”

Na tien jaar bij het Havenbedrijf Rotterdam, waar ze onder meer werkte als financial controller voor de aanleg van de Tweede Maasvlakte, besloot Joan in 2011 een andere richting in te slaan. “Mijn gezin had op dat moment meer aandacht nodig.” Ze maakte de overstap naar het onderwijs en gaf zeven jaar lang economie en bedrijfseconomie op de middelbare school. Toch bleef de haven trekken. “Die passie is eigenlijk nooit weggegaan.”

In 2018 keerde ze terug, dit keer bij het Loodswezen als regiocontroller voor regio Rotterdam-Rijnmond en Noord. “Een oud-collega wees me op de vacature. Ik dacht: dit past wel bij mij.” Die keuze bleek raak. “Het voelde meteen vertrouwd. Wat me opviel was dat er veel mensen die ik nog kende van vroeger nog steeds in de haven werkten. Dat zegt iets over deze wereld.”

In haar functie is Joan verantwoordelijk voor het financiële reilen en zeilen van de verschillende regio’s. Samen met een team van collega’s houdt ze zich bezig met alles van facturatie en administratie tot controlling. “Het is een breed werkveld. Je zit in een planning- en controlcyclus, maar ondertussen is geen dag hetzelfde.” Ze werkt intensief samen met andere afdelingen binnen het Loodswezen. Van marketing en communicatie tot opleidingen en facilitair management.

Wat haar werk bijzonder maakt, is de samenwerking binnen de haven. “Het is een hele keten van partijen die samen één proces vormen. Havenbedrijf, roeiers, sleepdiensten, loodsen, iedereen is afhankelijk van elkaar.” Die onderlinge verbondenheid ziet ze ook terug in haar eigen werk. “Veel afspraken worden contractueel vastgelegd, maar uiteindelijk draait het om samenwerken tussen mensen. Hoewel haar werk zich grotendeels achter de schermen afspeelt, draagt ze bij aan een cruciaal proces. “Als wij ons werk goed doen, merkt niemand het. Maar dat betekent wel dat alles soepel loopt.”

Voor Joan is het duidelijk dat ze nog niet is uitgeleerd. “Er zijn nog zoveel uitdagingen. Het Loodswezen is een mooi bedrijf: dynamisch, betrokken en met een sterke cultuur. Bovenal werken we met materie die blijft boeien en binden.”

“Als wij ons werk goed doen, merkt niemand het. Maar dat betekent wel dat alles soepel loopt.”

Eric Kops – Facilitair Manager & Helihavenmeester

Inmiddels is Facilitair Manager & Helihavenmeester Eric Kops een doorgewinterde havenprofessional en werkt hij al achttien jaar bij het Loodswezen, maar in de achttien jaar daarvoor zag zijn leven er heel anders uit. Toen was hij namelijk zelfstandig ondernemer in de horeca met maar liefst vijf zaken op zijn naam. Ondanks zijn passie voor het vak besloot hij het roer om te gooien. “Ik wilde niet meer voor mezelf werken en ging op zoek naar een nieuwe uitdaging. Ik verhuisde naar Hellevoetsluis en kwam bij het Loodswezen terecht.”

Zijn eerste rol was het opzetten van de catering binnen de organisatie. “Er was eigenlijk niets geregeld. Ik kreeg de vrijheid om het helemaal zelf in te richten.” Die zelfstandigheid paste hem goed. “Ik ben iemand die houdt van aanpakken en graag dingen opbouwt, dat komt uit mijn horecatijd.” In de jaren daarna ontwikkelde Eric zich verder. Hij volgde een hbo-opleiding facility management en groeide door naar facilitair manager. Tegenwoordig is hij verantwoordelijk voor drie locaties én vervult hij de rol van helihavenmeester. “Ja, dat is een hele titel. Mijn visitekaartje moet je bijna uitklappen,” zegt hij lachend.

Zijn werk als helihavenmeester doet hij zo’n dertig procent van zijn tijd. Het is een rol waar hij gedurende zijn werk voor het Loodswezen in is gerold. “Het Loodswezen beschikt over twee helikopters die worden ingezet om loodsen aan boord van schepen te brengen of daar weer af te halen”, legt hij uit. “Normaal gesproken klimt een loods via een ladder op het schip, maar wanneer er slechte weersomstandigheden zijn of het om logistieke redenen niet lukt, zetten wij de heli’s in. Iedere dag komen de helikopters wel in actie. Daaromheen hebben we een heliveld met hangar. Ik ben verantwoordelijk voor de facilitaire diensten die daaromheen plaatsvinden. Ik zorg dat alles eromheen geregeld is.”

Eric vertelt dat hij in eerste instantie helemaal geen ervaring had met helikopters, maar inmiddels is het een standaard onderdeel van zijn dag. “In het begin ben je er vooral van onder de indruk. Dat zie je ook bij de mensen die er voor het eerst hier komen. Maar na achttien jaar denk je ook wel eens: wat maken die dingen een herrie”, grapt hij.

Zijn werk is veelzijdig en vaak onvoorspelbaar. “Ik heb geen dagplanning. Het kan zomaar zijn dat een uur later alles anders is.” Juist die dynamiek maakt het interessant. “Je moet snel schakelen en veel ballen tegelijk in de lucht houden”, vertelt hij. Wat hij waardeert aan het Loodswezen, is de cultuur. “Het is een warme organisatie. Plat, open en met veel vertrouwen.” Medewerkers krijgen de ruimte om initiatief te nemen. “Als je iets wilt realiseren, krijg je daar de kans voor. Juist met mijn achtergrond als ondernemer vond ik dat heel erg belangrijk.”

“Ik heb geen dagplanning. Het kan zomaar zijn dat een uur later alles anders is.”

Daisy Bakker – Marketing & Communicatie

Voor Daisy Bakker voelt werken in de haven al bijna vijftien jaar als thuiskomen. Sinds februari 2025 werkt ze bij het Loodswezen, waar ze zich bezighoudt met marketing en communicatie. “Geen dag is hier hetzelfde, dat maakt het juist zo leuk”, vertelt ze.

Haar loopbaan begon in de maritieme en industriële veiligheidsmiddelen, waar ze ruim twaalf jaar werkte in marketing, communicatie en sales. Toen haar afdeling verdween, stond ze plots voor een nieuwe keuze. “Ik heb nog een poosje bij een nieuw bedrijf van een collega gewerkt, maar dat was het niet voor mij”, vertelt ze. “Het viel allemaal niet meer samen.” Via een uitstap naar een digital agency en geïnspireerd door haar partner – die al jaren in de haven werkt bij de roeiers  – kwam het Loodswezen op haar pad. “Ik zag de vacature en dacht: ik ga het gewoon doen.”

In haar huidige rol is Daisy een belangrijke schakel tussen verschillende partijen in de haven. Ze ontwikkelt, coördineert en bewaakt samen met twee collega’s het marketing- en communicatiebeleid in de regio. Ze onderhoudt contact met agenten, roeiers, sleepdiensten en andere nautische partners en zorgt dat alles duidelijk verloopt.

Een groot deel van haar werk draait om de frequentiekortingsregeling: schepen correct clusteren zodat agenten in aanmerking komen voor korting op het loodsgeld. “Soms is dat echt puzzelen’’. Ook duikt ze regelmatig in vragen van nautische partners over loodsreizen en zorgt ze dat iedereen een duidelijk antwoord krijgt.

Daarnaast heeft ze de gezellige taak om evenementen te organiseren, van klantenborrels tot interne bijeenkomsten. Het organiseren, communiceren en schakelen met verschillende partijen is voor haar een vervullende taak. Zo organiseert ze evenementen zoals de Beëdiging studentenloodsen, Wereldhavendagen de jaarlijkse barbecue en seizoensborrels. “Het is mooi om te zien dat collega’s en partners dan de mogelijkheid hebben om samen te komen.”

Ze neemt haar verhalen met plezier mee naar huis. “Omdat mijn vriend ook in de haven werkt kunnen we onze werkdagen goed met elkaar delen. We hebben soms zelf tijdens het werk met elkaar te maken, als de loodsen en roeiers met elkaar moeten schakelen. Dat is natuurlijk heel leuk.”

Wat haar aanspreekt in de haven, is de cultuur. “Het is een wereld waar je weet wat je aan elkaar hebt. Het is cliché: niet lullen maar poetsen, maar dat ligt mij wel. Én ik hou wel van een geintje, dat vind je hier.” Daisy werkt 28 uur per week, verdeeld over vier dagen. Die balans is voor haar belangrijk. “Ik heb een gezin, dus het moet kloppen. En dat kan bij het Loodswezen. Alles valt op z’n plek hier.”

“De charme en de kracht van de Rotterdamse haven zit voor mij in één woord: samen.”

Paul Borsboom – Loods & Manager Operations

Pauls keuze voor de zeevaart was niet vanzelfsprekend. Hij groeide op in een omgeving waar de tuinbouw de norm was. “Iedereen zat in de kassen”, vertelt hij. “Mijn ouders ook, maar ik wilde iets anders. Ik besloot naar de zeevaartschool in Rotterdam te gaan en daar ging er een wereld voor me open. Het waren de jaren negentig en mensen gingen nog bijna niet buiten Europa op vakantie. Dit werk gaf me die kans wel. Ik heb daardoor veel van de wereld mogen zien.”

In 2006 begon Paul met het werken bij het Loodswezen. Hij is inmiddels bijna twintig jaar in dienst bij de organisatie en vervult tegenwoordig de functie van manager operaties. Als loods begeleidt Paul schepen veilig van zee naar haven en andersom. “Je begint elke keer aan een nieuw avontuur. Je moet een schip van A naar B brengen, en onderweg kom je van alles tegen.” Geen dag is hetzelfde: van weersomstandigheden tot technische storingen en menselijke spanningen en verschillende culturen aan boord. “Je bent niet alleen aan het varen, je bent ook bezig met de bemanning. Soms moet je streng zijn, soms juist meebewegen.”

Het werk vraagt volgens hem om constante alertheid. “Je bent een lopende computer. Je observeert, analyseert en kijkt vooruit.” “Bij extreme omstandigheden, zoals harde wind, neemt de spanning toe. En ook na jaren ervaring geldt: ‘Het went nooit, je blijft altijd alert.’ Paul vertelt dat je als loods 7 dagen per week aan het werk bent en vervolgens weer 7 dagen vrij bent. “Op die werkdagen zijn er telkens tachtig mensen beschikbaar die de schepen kunnen varen”, vertelt hij. “Vervolgens wordt de bovenste loods, met de juiste bevoegdheden, op de lijst opgeroepen om het schip de haven in te varen. Daarna komt hij of zij weer onderaan de lijst te staan. En zo rouleert dat op een dag.” Het is belangrijk werk om het logistieke proces in de haven draaiende te houden. “Je moet kunnen presteren onder druk. Maar als je een containerschip van vierhonderd meter lang parkeert onder uitdagende omstandigheden, staat niemand te klappen. Het is simpelweg de norm waar je aan moet voldoen.” Ook is het de kunst om tijdens het werk sensitief te zijn op cultureel vlak. “We werken met bemanning uit hele diverse culturen. Op een gegeven moment weet je dat je op een Turks schip ja zegt op Turkse thee, en dat je op een Chinees schip, vanwege de taalbarriere, heel duidelijk moet vragen of jouw plan overeenkomt met het plan van de kapitein. Dat maakt het werk ook interessant.”

De technologische ontwikkelingen hebben het werk veranderd. “Twintig jaar geleden had je weinig ondersteunende elektronische middelen, nu heb je alle data binnen handbereik.” Tegelijkertijd waarschuwt hij voor afhankelijkheid. “Als systemen uitvallen, moet je terugvallen op je eigen kennis. Daarnaast kiezen steeds minder mensen voor dit vak, dat is zonde. Het is zo’n prachtig beroep.” Toch blijft Paul optimistisch en bevlogen zijn werk doen. Op de vraag waar hij dit artikel graag mee wil afsluiten, antwoordt hij: “De toekomst is zonnig.”

“Als een containerschip perfect wordt afgemeerd, blijft het stil. Dat is geen prestatie, maar de norm.”

Willemijn Witte – Opleidingen & Operaties

Er zijn weinig mensen die zó enthousiast kunnen vertellen over opleidingen, én het organiseren ervan. Willemijn Witte is medewerker opleidingen en operaties bij het Loodswezen en wordt iedere dag weer geïnspireerd door de haven. Zelfs in haar vrije tijd wandelt ze in de buurt van de Waalhaven door de industrie. “Ik vind de haven simpelweg heel mooi”, vertelt ze. “Het ziet er indrukwekkend uit. Als ik er doorheen loop en een grote boot zie, dan denk ik: ik ken iemand die daar aan het werk is, die boot vaart daar ook een beetje door mij.” Het onderdeel zijn van iets groters zorgt ervoor dat Willemijn iedere dag weer met bevlogenheid naar haar werk gaat.

Die liefde voor de haven heeft ze niet zozeer van huis uit meegekregen. “Ik kom uit de bollenstreek, mijn ouders hadden helemaal niets met deze sector.” Toch werkt ze er inmiddels al dertien jaar. Ze houdt zich bij het Loodswezen o.a. bezig met het organiseren en begeleiden van opleidingen voor toekomstige loodsen. Haar eerste stappen richting de maritieme sector zette ze via de opleider in de haven, het STC, waar ze terechtkwam in het vervolgonderwijs. Daar organiseerde ze onder meer trainingen voor het Loodswezen. Toen er veranderingen kwamen binnen de organisatie, was de overstap snel gemaakt. “Ik kende het Loodswezen al, maar dan van de andere kant. Het voelde als een logische stap om hier te gaan werken.”

Vandaag de dag verzorgt Willemijn de opleiding tot maritiem loods, een intensief traject van ruim een jaar. “Het is een uitdagende opleiding. Studenten moeten al veel ervaring hebben. Het zijn vaak mensen die al een carrière op zee achter de rug hebben. Ik grap weleens: dit zijn studenten met een hypotheek.” Willemijns rol is breed: van het plannen van lesdagen en het regelen van instructeurs tot het organiseren van lesvaartuigen en het bewaken van de voortgang. “Ik zorg dat alles klopt. Dat de opleiding loopt zoals die moet lopen.” Wat haar drijft, is het organiseren én het contact met mensen. “Ik hou ervan om dingen te regelen. Maar ook om studenten te begeleiden en te zien hoe ze groeien. Loodsen moeten honderd procent goed opgeleid zijn. Daar zit een enorme verantwoordelijkheid.”

Hoewel het vak nog steeds gedomineerd wordt door mannen, ziet Willemijn langzaam verandering. “In dertien jaar tijd hebben we vijf vrouwen opgeleid. Dat mogen er meer worden.” Ze merkt dat er steeds meer vrouwelijke kapiteins en stuurvrouwen zijn. “Ik hoop dat die ontwikkeling doorzet ook onder de loodsen. Het is namelijk niet zo dat vrouwen dit werk fysiek niet aan zouden kunnen. Ik ben zelf geen loods en dat ga ik nooit worden maar via dit werk probeer ik mijn steentje bij te dragen aan deze mooie sector.”

“Als ik een boot zie, dan denk ik: ik ken iemand die daar aan het werk is, die boot vaart daar ook een beetje door mij.”