Het zal je maar gebeuren

Zit je net de dagen in je agenda aan te kruisen waarop je wellicht naar de Coolsingel kunt om een feestje te vieren met Arne Slot en zijn mannen; krijg je een ouderwetse ‘wake-up-call’. De wereld staat stil en een feestje lijkt even heel ver weg. Afgelopen maanden is het op twee plekken gebeurd. In twee hele verschillende scenario’s.

De ene situatie is een geval van ransomware: gegevens van een bedrijf worden “in gijzeling genomen” door een criminele bende en worden pas vrijgegeven na betaling van losgeld, “ransom”. Het betrof een organisatie waar we niet mee samenwerken. Ik kan dan niet anders doen dan met kramp op afstand meeleven; wij zijn er om te informeren, voorkomen, voorbereiden, oefenen. Als het zover is, zijn er andere organisaties die hun verantwoordelijkheid moeten nemen en is het aan het bedrijf zelf om te bepalen wie er in het kernteam moet zitten. Ook al wil je het liefst contact opnemen om te ondersteunen, de opdracht is in geval van crisis –of dat nou om brand, politie-inzet of cybercrime gaat: niet in de weg lopen. Ik hoop dat er goed is voorbereid en dat de storm voor hen snel gaat liggen.

De andere ‘wake-up call’ zwol langzamer aan. Geen “ransomware” maar een “insider threat”, een dreiging van binnenuit bij een organisatie waar we mee samenwerken. Een personeelslid – jong en aanstormend talent – is verdachte in een onderzoek naar digitale criminaliteit. In dit geval duurde het even voordat echt het kwartje valt dat het een crisis is. Want zo ken je hem toch niet? Hij toch niet? Wie kun je nog vertrouwen? De directeur en bestuur hebben flink veel tijd geïnvesteerd in het aannamebeleid. En heel duidelijk afgesproken met het team wat wel en niet kan en mag. En dan toch. Na bekendwording waren ze dan ook flink aangeslagen. “Rationeel weet ik dat iedereen het kan overkomen”, vertrouwde de directeur me toe. “En toch verwacht je alsnog niet dat het bij jou gebeurt.” Gelukkig hadden ze zich ook goed voorbereid en konden er snel accounts geblokkeerd worden en verder onderzoek worden gestart. En natuurlijk worden screenings-processen opnieuw tegen het licht gehouden. Een goede screening kan veel afvangen en afschrikken; de ware intentie van iemand is nog steeds een mysterie. Wat rest? De kansen zo klein mogelijk maken. Mogelijke gevolgen ook. De belangrijkste processen onafhankelijk maken van één persoon. En dan blijft er gelukkig (ook) voldoende mensenwerk over. En moet je vertrouwen in elkaar houden.

Ondertussen vertrouw ik op Arne. En de mannen. Dat de intenties en de voorbereiding de juiste zijn geweest zodat we met z’n allen op een van die aangekruisde dagen een feestje kunnen vieren straks. Het zal je maar gebeuren dat je er gewoon bij kunt zijn…