De haven is niet alleen Rotterdam, de haven is Holland

Een mistige ochtendzon boven de Nieuwe Waterweg vormt de achtergrond voor een goed gesprek met Cees Jan Asselbergs, voormalig directeur van Deltalinqs. Hij groeide op langs de kust van Noordwijk, maar erfde het Rotterdamse bloed van zijn moeder. Opa was reder, een rol die Cees Jan later nog wat goedkeurende blikken opleverde van de oude havenmannen.

Na een studie Bouwkunde behartigde hij eerst, met een tennisracket in zijn hand en tegen zijn vaders wens in, zijn eigen belangen tijdens een anderhalf jaar durende wereldreis. Die bracht hem onder meer in de Verenigde Staten en in Azië. Het was in die periode dat hij de waarde van culturele rijkdom leerde kennen en de noodzaak van diversiteit bevestigd zag. “Ik ben begonnen in de jaren ‘80”, vertelt hij, “als belangenbehartiger in de Haagse Stadsvernieuwingsgebieden. Door de geplande sloop van winkelpanden, die plaats moesten maken voor nieuwbouwwoningen, moest er flink onderhandeld worden. De gemeente vond een manier om met de wet op stadsvernieuwing en de hiermee gepaard gaande vergoeding van de exploitatietekorten om te gaan. Daardoor werden er veel onrendabele lasten bij de bedrijven neergelegd.”

“Na 5 jaar ben ik benaderd door de voorzitter van de raadscommissie van Stadsvernieuwing voor een secretarisrol bij VNO-NCW. Zo ben ik, als secretaris voor Utrecht en Zuid Holland, terechtgekomen in Rotterdam. Hier maakte ik kennis met mensen als Daan van der Linden, voorzitter van de EBB – Europoort Botlek Belangen. Hij stelde mij na wederom vijf jaar de vraag of ik directeur van de EBB wilde worden.

Tijdens de eerste ledenvergadering bij ICI, nu Huntsman, heb ik direct bevestigd dat ik als bouwkundig techneut de leden nodig had om creativiteit om te zetten in realisatie. Samenwerking is voor mij altijd de rode draad geweest. Talenten op allerlei niveaus kunnen gezamenlijk heel wat presteren. Ook vandaag die dag blijft samenwerking van belang.”

Zijn er zaken die je als ‘niet geslaagd’ ervaart?
“Er zijn nauwelijks zaken die niet gelukt zijn, er zijn nog wel zaken die voortduren. Teleurstelling komt eerder voort uit het tempo. Het vergt veel tijd en geduld om bedrijven op één lijn te krijgen om het doel te bereiken en dat in samenspel met de overheid. Daar komt bij: door toenemende centralisatie van de aansturing en technologische ontwikkelingen is er steeds meer druk en tijdgebrek. Het vergt meer tijd dan voorheen om draagvlak te realiseren.

Ik kijk het liefst vooruit. De grootste uitdaging die we voor de boeg hebben, is de energietransitie. Alle bedrijven groot en klein hebben hiermee te maken. De Rotterdamse haven kan ook daarin trendsetter zijn. Wederom is daar slimme samenwerking voor nodig. Havens buiten de Europese Unie zijn daarbij onze handelspartners. We kunnen hen tonen hoe je die energietransitie vormgeeft. We moeten niet naar kleinschalige oplossingen zoeken. Dat is lastig, want we zijn opgegroeid met kleinschaligheid om ons heen. Ieder dorp een eigen bibliotheek en een eigen theater, terwijl we weten dat we die luxe niet kunnen volhouden.”

Bij Deltalinqs was je directeur, maar je bent nu al een tijdje adviseur bij het bedrijf. Ben je gewend aan die andere rol?
“Ik sta er nuchter in en mis mijn rol als directeur niet. Doordat we goede afspraken gemaakt hebben, krijg ik de kans mijn zaken geleidelijk af te bouwen. Mijn afscheid van Deltalinqs verloopt geleidelijk en daar ben ik blij om. Van de een op de andere dag stoppen, had ik dat een stuk lastiger gevonden. Thuis ook, overigens!”

Op je afscheidssymposium ben je onderscheiden met het Groot Anker door Allard Castelein. Wat betekent deze onderscheiding voor je?
“Zoals mijn familie zei: ‘Je hebt nu een onderscheiding, die hebben er maar vijf in Nederland.’ Dat vonden zij mooi ten opzichte van andere onderscheidingen. Voor mij persoonlijk is het erkenning. Je doet je werk natuurlijk nooit alleen, maar ik heb door mijn positie wel veel in gang kunnen zetten. Je moet volhardend zijn en een tikkeltje eigenwijs om zaken van de grond te krijgen. Ik heb verschillende mensen ontmoet, waar een klik mee ontstond. Mensen als Jeroen van de Veer en Alexander Rinnooy Kan. Allard Castelein ken ik van het tennissen van vroeger en Steven Lak ook al als bestuurslid van de EBB. Zo blijven er steeds mensen komen en gaan die meewerken met Deltalinqs om het verschil te maken. Het bij elkaar brengen van de twee bloedgroepen haven en industrie is een geslaagde missie. En Deltalinqs kan daarop voortborduren. De toekenning van de Groot Anker is voor mij een erkenning hiervan.”

Waarom wilde je nog graag aan de RDM Trainingsplant meewerken?
“Dat is mijn laatste grote klus. Het idee van de trainingsplant stamt al uit 2000. Het idee en de eerste schetsen ervoor ontstonden toen de Shell bedrijfsschool stopte. Hierover schrijf ik ook in mijn boek 25 jaar vormgeven in het Havengebied. Het projectidee ging niet door, omdat de kosten toen te hoog waren. Een private partij heeft ook een soortgelijk idee gehad, maar ook dat kwam helaas niet van de grond. Deltalinqs heeft het opgepakt en als publiekprivaat initiatief ontwikkeld. Het is smart en efficiënt om het opleiden en trainen van mensen gezamenlijk te doen. Naast alle andere zaken die al staan, wil ik dit project wel graag helpen afmaken.”

Wat wil je mensen uit de stad vertellen over de haven?
“Brug overlopen en kijken! Het is een fantastische wereld die veel doet voor de stad. Veel meer dan alleen die 100.000 banen genereren. Maar de haven is niet alleen Rotterdam, de haven is Holland. Iedere bewoner uit iedere stad moet een keer komen kijken.”

Wat wil je meegeven aan de young professionals?
“Hollands welvaren moet je koesteren en niet voor lief nemen. Er liggen enorme kansen, die moet je benutten. Niet alleen Rotterdam, maar Holland als geheel is uniek en bekend over de hele wereld. Ik geloof dat Luns, als minister van Buitenlandse zaken ooit zei; ‘Het mooie van Nederland is dat we zo klein zijn en dat we heel veel buitenland hebben’. Die unieke internationale positie moeten we blijven verzilveren.”