Een recyclebare vuist tegen voedselverspilling

Het transport van verse producten over zee gaat niet altijd zonder slag of stoot. Denk bijvoorbeeld aan vers fruit dat vanuit Zuid-Amerika naar Rotterdam wordt verscheept. Met enige regelmaat arriveert er een container waarvan een aanzienlijk deel van de lading bedorven is. Wanneer je al die gevallen bij elkaar op zou tellen, kom je tot de conclusie dat er dagelijks een aanzienlijke hoeveelheid fruit wordt vernietigd. Simpelweg omdat de retail hier nou eenmaal ontzettend hoge eisen aan stelt. Een serieus probleem dus binnen het anno 2020 veelbesproken maatschappelijke thema ‘duurzaam en verantwoord ondernemen’.

We praten met Ronald Hagenstein (34), ondernemer en van origine digitaal ontwerper. Hij is CEO en medeoprichter van OTFLOW, een jong Rotterdams bedrijf dat het antwoord heeft op het bederven van vers fruit tijdens zeetransport: de OTFLOW.

Hoe is dit avontuur begonnen?
“Ik ben enkele jaren terug, tijdens mijn werk als digitaal ontwerper, in contact gekomen met Otto de Groot. Otto is de oprichter en honderd procent eigenaar van de HDG Survey Group waaronder een vijftal inspectiebureaus vallen zoals HDG Nederland, HDG Services, HDG Germany, HDG Spain en HDG Asia.”

Hagenstein vertelt dat De Groot zich onder andere bezighield met inspecties in reefers: “Je weet wel, van die koelcontainers. En hij was goed in zijn werk, ze noemden hem niet voor niks de fruitfluisteraar. Otto zag jarenlang hetzelfde probleem voorbijkomen: de kwaliteit van vers fruit dat bij de deuren van de container sneller achteruitgaat dan elders in de container. Dit fenomeen was van dusdanig serieuze aard dat de Wageningen Food & Biobased Research er onderzoek naar heeft gedaan. Dat onderzoek werd uitgevoerd binnen het project ‘GreenCHAINge Groente & Fruit’, waar Maersk één van de belangrijkste participanten in bleek te zijn. Otto was diegene die met het idee kwam om iets op de bodem van de container te leggen. Inmiddels kunnen we stellen dat deze periode het begin was van de OTFLOW mat zoals we die nu kennen.”

”Otto de Groot werd niet voor niks de fruitfluisteraar genoemd”

Men liep hier dus al jarenlang tegenaan, alleen werd er nooit gezocht naar de oorzaak en dus een functionele oplossing?
“Dat klopt, er is in de logistieke sector op deze wijze nooit eerder onderzoek gedaan naar dit probleem. Het wordt gewoon geaccepteerd, men houdt op voorhand al rekening met een bepaald gedeelte van de containerlading dat reeds bedorven is bij aankomst.” Volgens Hagenstein is de logistieke sector een vrij conservatieve wereld waarin men niet altijd oplossingsgericht denkt en waar de veranderingsbereidheid ook niet altijd even optimaal is. “Je zal begrijpen dat dit voor mij, als digitaal ontwerper uit een wereld waarin alles ongelooflijk snel gaat, wel even een paar versnellingen terugschakelen was”, zegt hij met een knipoog.

We zijn nu toch wel érg nieuwsgierig! Hoe komt het dat vers fruit dat zich in de buurt van de containerdeuren begeeft eerder aan bederf onderhevig is?
Lachend: “Ik dacht dat je het nooit zou vragen. De luchtstroom in een reefer, dus de verdeling van gekoelde lucht tijdens het transport over zee, bleek ervoor te zorgen dat bepaalde plekken in de container warmer worden. En je raadt het misschien al: het bleek het warmst te zijn bij de containerdeuren.” Hagenstein legt uit dat die gebrekkige luchtverdeling voor temperatuurverschillen zorgt waardoor bederf en kwaliteitsverlies kan ontstaan op de plekken waar de temperatuur te hoog is. “De buitenlucht kan op zee flink oplopen en de koeling van een reefer bevindt zich altijd voorin de container. Je zal begrijpen dat dus juist de achterkant van de container, daar waar de deuren zich bevinden, het meest opwarmt wanneer de verdeling van de gekoelde lucht niet optimaal is.”

Oké, het probleem is duidelijk. Wat is de OTFLOW mat nu eigenlijk? En hoe lost het dit probleem op?
“De OTFLOW mat is in samenwerking met de Universiteit van Wageningen ontwikkeld. Het is een kartonnen mat in een zeer slimme vorm. Deze mat wordt op de bodem van een reefer gelegd en de lading – vers fruit – wordt daar op pallets bovenop geplaatst. De vorm van de mat zorgt voor een betere luchtstroom, een constante luchtdruk en een stabielere temperatuur op elke plaats in de container. Dus ook bij de containerdeuren, de plek waar de temperatuur het meeste afwijkt. De onderzoeken die Otto samen met Wageningen heeft uitgevoerd, inclusief laboratorium én field tests, toonden keer op keer aan dat de OTFLOW mat hier een significant verschil maakt. Het mooie is dat ook praktijktesten met klanten hetzelfde resultaat laten zien.”

De naam OTFLOW, verwijst die ‘OT’ toevallig naar Otto?
“Dat klopt, hij is immers de bedenker van de mat en heeft die productnaam eraan gegeven. Het laatste gedeelte, FLOW, verwijst naar de optimale luchtstroom die door de mat wordt gerealiseerd.”

Hagenstein vertelt dat ze de mat zelf produceren, OTFLOW heeft een eigen productielocatie in Hellevoetsluis. Het team van OTFLOW koopt het karton zelf in, het gaat om restanten afkomstig uit de drank- en voedselindustrie, denk bijvoorbeeld aan lege melkpakken. “De mat zelf is ook weer recyclebaar, dus naast dat het voedselverspilling tegengaat draagt ook de materiaalkeuze bij aan het concept duurzaam en verantwoord ondernemen.”

Hoe ziet de toekomst voor OTFLOW eruit, waar zijn jullie zoal mee bezig?
“Ik ben zo’n drie jaar geleden begonnen met OTFLOW en het bedrijf richt zijn pijlen momenteel vooral op de internationale markt. We hebben inmiddels flink wat klanten weten binnen te halen in verschillende landen, zoals fruittelers maar natuurlijk ook exporteurs en importeurs van vers fruit. Veel van hen bevinden zich in Zuid-Amerika en Zuid-Afrika. Landen als Chili en Peru exporteren jaarlijks gigantische hoeveelheden aan vruchten als mango’s en avocado’s en zijn daardoor erg interessant voor ons.”

OTFLOW won eind 2018 de Nieuwe Heldenprijs, een prijs die jaarlijks wordt uitgereikt aan het meest belovende nieuwe bedrijf in Rotterdam. Hoe was dat en wat heeft dit je tot nu toe gebracht?
“Ik ben enorm blij en trots dat we dit de afgelopen drie jaar hebben doorgezet, ondanks alle uitdagingen op ons pad. Daar plukken we nu de – verse – vruchten van.”

Inmiddels heeft OTFLOW diverse prijzen binnen weten te slepen waarvan de Rotterdamse Ondernemersprijs voor veelbelovende start-ups met impact toch wel speciaal is. “Alleen al het feit dat ik een presentatie heb gehouden voor zo’n zevenhonderd mensen op dat indrukwekkende Poppodium Annabel zal ik niet snel vergeten. Het team achter OTFLOW (Otto de Groot, Marc Reijm als technisch ‘Wunderkind’, Michiel Minnaar als Head of Sales en Tania Brito uit Chili voor de aansluiting op de Zuid-Amerikaanse markten en Hagenstein zelf, red.) voelde zich enorm vereerd dat het zich tot de selectie van Nieuwe Helden van Rotterdam mocht rekenen. Ook deze prijs heeft extra deuren voor ons weten te openen waardoor we ons verhaal en ons product aan een steeds groter wordende groep belanghebbenden kunnen presenteren. In dat opzicht is zo’n verkiezing één van de meest welkome marketingtools die een start-up als OTFLOW zich maar kan wensen!”