‘De haven leert je niet alleen hard werken, maar leert je vooral volwassen worden’

Voor procesoperator Rob Smits (27), is de Rotterdamse haven niet enkel een plek om te werken en geld te verdienen. Al tien jaar lang loopt hij er rond en heeft de haven hem als grote broer of vader onder de arm genomen. Hij is er, zoals hij het zelf beschrijft, van een jonge jongen een volwassen man geworden. De haven leerde hem over verschillende mensen en culturen, maar bovenal over zichzelf.

“Wie weet er nou op zijn zeventiende wat hij voor de rest van zijn leven wil gaan doen?”, vraagt Rob Smits zich af. “Ik wist het op die leeftijd niet hoor”, vertelt hij. “Ik was heel erg zoekende. De sportacademie leek me wel wat, maar daar praatte mijn vader, die in de Rotterdamse haven werkte, me al snel van af. “Daar is geen geld in te verdienen”, zei hij. Ik moest volgens hem ook maar in de haven komen werken, daar was altijd iets te doen en te leren.” Nadat Rob’s moeder toevallig in gesprek kwam met de toenmalige operation manager van Rubis Terminal, ging het balletje rollen. Hij kon samen met zijn broer op gesprek komen. Hoewel zijn broer het aanbod afwees, werd Rob’s toekomstperspectief door het gesprek al iets meer ingekleurd. Omdat hij op zijn zeventiende nog leerplichtig was, startte hij met een leer- en werktraject. Zo haalde hij binnen drie jaar zijn Vapro B-diploma. “Het was hard werken, want naast mijn vijfploegendienst moest ik ook nog middagen aan de studie”, vertelt Rob. “Maar het was de beste keuze die ik ooit heb kunnen maken. Ik ben blij dat ik toen heel verstandig naar mijn vader geluisterd heb.”

“In de haven gaan werken was de beste keuze die ik ooit heb kunnen maken. Ik ben blij dat ik toen naar mijn vader geluisterd heb.”

Risico van het vak
Inmiddels kent Rob de weg in de haven en ziet hij zichzelf er ook niet meer weggaan. Hij heeft een grote passie voor zijn werk bij Rubis Terminal. Het bedrijf dient als een op-en overslagterminal van vloeibare chemicaliën en biobrandstoffen die via schip, wagen of trein weer verder door heel Europa vervoerd worden. Als operator en teamleider heeft hij de verantwoordelijkheid dat het product veilig vanuit de tank in het vervoersmiddel komt. Hij stuurt vijf man aan die na acht uur werken weer veilig thuis moeten komen. Een hele verantwoordelijkheid wanneer de gevaren zich overal om je heen bevinden, zo vertelt hij: “Een lekkage zou schade aan kunnen toebrengen aan de gezondheid of zelfs vlam kunnen vatten als er een ontstekingsbron in de buurt is. Daarom is het belangrijk om heel gefocust te werk te gaan. Daarnaast werken we soms op tanks van wel dertig meter hoog, ook dat is niet risicoloos.”

Wie het over de Rotterdamse haven heeft, heeft het al snel over het credo: niet lullen maar poetsen. Maar volgens Rob is dat maar gedeeltelijk waar als het om zijn werk gaat. “Hard werken moeten we zeker, maar een constante dialoog is misschien nog wel belangrijker. Goede communicatie is waar ons vak om draait. Potentieel gevaar is vaak aanwezig, maar het houdt je scherp. Misschien is het stiekem ook wel de reden dat het zo interessant blijft. Iedere dag is het weer de vraag: welke projecten zijn er, met welke mensen gaan we werken en bovenal: hoe doen we dat veilig?”

Een volwassen speeltuin
Ondanks dat hij ploegleider is, is Rob ook nog altijd meewerkend. Voor een beetje fysiek werk draait hij zijn hand niet om. Dat betekent dat hij niet alleen op kantoor zit, maar ook buiten te vinden is. Een mooie bijkomstigheid volgens hem, want hoewel de dagen in de winter soms pittig kunnen zijn, maken de zomermaanden dat volgens hem dubbel en dwars goed. Én vertelt hij, het is ook leuk dat hij daardoor zoveel apparaten en voertuigen mag bedienen, zoals heftrucks, kranen en treinen. “We hebben ook een grote locomotief voor wanneer we wagons moeten beladen. Buiten operator ben ik dus ook nog veredeld treinmachinist”, zegt hij lachend. Het klinkt bijna als een grote speeltuin waar de avonturen voor het oprapen liggen. “Ja, dat is het ook wel”, bevestigt hij. “Maar wel eentje waar we de focus niet mogen verliezen.”

Mensenkennis
Vanaf je zeventiende in de haven te vinden zijn, betekent niet alleen dat je leert om hard te werken, maar vooral hoe je je een cultuur eigen maakt. Als jonge jongen leerde hij al snel hoe hij zich staande moest houden in een wereld die soms heel direct en hard kan zijn. “In het begin schrok ik wel eens als er heel direct tegen me gesproken werd”, vertelt Rob. “Vooral als je iets niet goed had gedaan, kreeg je dat ook wel te horen. Die eerlijkheid kon ik wel waarderen, je wist in ieder geval waar je aan toe was. Je doet er bovendien heel veel mensenkennis mee op en leert de nuances zien. Als iemand aan het schreeuwen is denk je: oh die roept dat wel, maar dat bedoelt hij helemaal niet zo. Soms is het een façade, een schild dat iemand voorhoudt. Je wordt vaak genoeg getriggerd, maar hoe ouder je wordt, hoe rustiger je daarin wordt. Je krijgt een dikkere huid die je overal in het leven met je meedraagt. Het maakt je een completer mens, want je leert begrijpen hoe mensen in elkaar steken. Misschien is dat wel een van de mooiste dingen om te leren, naast je vakkennis natuurlijk.”

Met al die ervaringen en mensenkennis op zak kan Rob wel concluderen dat de haven hem een volwassen man heeft gemaakt, eentje die iedere dag naar zijn speeltuin mag. Het meest trots is hij op het gegeven dat hij Rubis Terminal de afgelopen tien jaar van een klein bedrijf heeft zien groeien tot grote speler in de Rotterdamse haven. “Het is mooi om daar betrokken bij te zijn.” Maar waar hij misschien nog wel trotser op is, is dat Rubis Terminal een zero-emissie bedrijf is. Dat wil zeggen dat ze nagenoeg geen schadelijke stoffen naar de buitenlucht brengen. “Ondanks dat we groeien is ons bedrijf op die manier duurzaam opgebouwd. We hoeven geen miljoenen of miljarden te investeren om onze manier van werken te veranderen. Onze basis is sterk. Dat is een mooi idee richting de toekomst.”

De wijze oude rot
Als Rob aan die toekomst denkt, dan speelt ook daarin de haven een hoofdrol. Maar wellicht, als de nachtdiensten hem ooit zwaar gaan vallen, zou hij het ook mooi vinden om een educatieve rol aan te nemen. “Dat aspect van leiding geven en mensen iets leren, vind ik ook nu een leuk onderdeel van mijn werk. Daar zie ik mezelf nog meer in groeien.” Het is dus duidelijk dat Rob niet alleen volwassen is geworden in de haven, maar er ook hopelijk ooit als oude en wijze man zal rondlopen. Dan is het zijn taak om de jongere generatie onder de arm te nemen en net zoals zijn vader het advies te geven dat je écht altijd terecht kunt in de haven, want zo bevestigt hij, na er tien jaar te hebben rondgelopen: “Je kunt er inderdaad altijd blijven leren, ontdekken en groeien.”