“De basis van ons systeem is vertrouwen”

Koen Jellema (30), oud-student van onder meer de Hogeschool Rotterdam en de Netherlands Maritime University (STC-NMU), werkt als Sales Manager bij Portbase. Hier werkt hij met zijn collega’s aan de haven van de toekomst. Dagelijks zetten zij zich in om onder meer de digitale informatiestromen te koppelen aan de fysieke goederenstromen, met als doel de haven slimmer te maken en betrokken partijen efficiënter te laten werken.

En juist dat is noodzakelijk om de Rotterdamse haven toekomstbestendig te maken én te houden. Eén van de vele uitdagingen betreft de beperkte betrokkenheid van studenten en young professionals bij de razendsnelle digitale ontwikkeling van het havengebied. “Het gros van de studenten kent de nieuwe, digitale, haven niet of niet goed genoeg”, aldus Jellema. “Dat wil ik veranderen door de haven naar de student te brengen.” Klinkt veelbelovend, dus hoog tijd voor een gesprek met deze ambitieuze young professional.

Allereerst van harte gefeliciteerd met je uitverkiezing voor Jong Haventalent 2019.  

“Bedankt!”

Kan je ons eerst iets vertellen over je werkgever, Portbase? 

“Portbase is in 2009 opgericht door de Havenbedrijven van Rotterdam en Amsterdam. Het initiatief komt voort uit het Rotterdamse Port Infolink (sinds 2002) en het Amsterdamse PortNET (sinds 2000). Portbase is een non-profit organisatie met als doel de logistieke ketens van de Nederlandse havens voor alle betrokken partijen zo efficiënt en aantrekkelijk mogelijk te maken. We maken gebruik van het in eigen huis ontwikkelde Port Community System. Zie het als een digitaal platform dat snelle en nauwkeurige informatiedeling tussen stakeholders mogelijk maakt. Dat is nodig om voorop te blijven lopen in de alsmaar sterker wordende concurrentiestrijd met andere Europese havens.”

Wat is de relatie tussen Portbase en de Rotterdamse haven?

“Daar kan ik heel kort in zijn: Portbase is de digitale infrastructuur van de Rotterdamse haven. En die wordt alleen maar belangrijker! Wij zijn ook de bouwer van die infrastructuur. In principe zijn alle logistieke activiteiten binnen de Rotterdamse haven op de één of andere manier terug te herleiden naar die digitale infrastructuur. Het uitgangspunt is dat de data van de digitale goederenstromen voorloopt op die van de fysieke goederenstromen.”

…dat de digitale goederenstroom voorloopt op de fysieke goederenstroom?

(Glimlachend) “Heel concreet betekent dit dat voordat een container met bepaalde goederen in Rotterdam aankomt, alle samenhangende digitale data vóór aankomst in de haven bij de betrokken partijen aanwezig is. Dat zorgt ervoor dat partijen die dit mogen weten, van tevoren inzicht hebben wanneer en waar die container aankomt, welke goederen erin zitten, waar die goederen naartoe gaan, hoe het achterland logistiek ingericht moet worden en ga zo maar door.” Jellema legt uit dat hierdoor proactief maatregelen getroffen kunnen worden om de gehele logistieke keten zo efficiënt mogelijk te kunnen bedienen. “Regeren is ook hier vooruitzien”, besluit hij met een knipoog.

‘Bij Portbase werken we aan de haven van de toekomst door digitale informatiestromen te koppelen aan de fysieke goederenstromen’

Zo’n concept valt of staat met de medewerking van de betrokken partijen, want die data moet toch ergens vandaan komen?

“Dat klopt. Het systeem is om die reden zo ingericht dat de ingevoerde data direct bij de juiste partijen terecht komt. Zie de datadeling als een soort van wisselwerking; als je informatie aanlevert, krijg je ook informatie terug, informatie die jij weer nodig hebt in jouw eigen logistieke proces. In beginsel is er gekeken naar de verschillende doelgroepen die betrokken zijn bij en een rol hebben in het havenlogistieke proces. Zo stond een agent voorheen in contact met misschien wel tien tot vijftien partijen. Dat is nu niet meer nodig omdat het Port Community System in één keer de juiste informatie aan de juiste personen communiceert.”

Veilig omgaan met data is op z’n zachtst gezegd een actueel onderwerp. Hoe gaat Portbase hiermee om?

“De basis voor het systeem is vertrouwen. Doordat Portbase een neutrale positie inneemt – het is namelijk een dochteronderneming van de havenbedrijven van Rotterdam en Amsterdam – heeft het geen commercieel belang en werken we ‘cost-based’. Mede hierdoor weten bedrijven dat hun data bij ons veilig is en professioneel wordt beheerd. Bedrijven zien vooral de waarde in het hergebruik van die data omdat voorheen elk stukje informatie afzonderlijk gedeeld moest worden. Nu wordt de data eenmalig ingevoerd in het Port Community System en komt het automatisch bij de juiste partijen terecht. Uiteraard alleen met toestemming van de eigenaar van die bewuste data.”

Volgens Jellema geeft dit aan dat de basis van het systeem gevormd wordt door het vertrouwen van de gebruikers. “Portbase koestert het opgebouwde vertrouwen en maakt met alle betrokken partijen duidelijke afspraken over het delen van data en legt dit tevens vast. Zonder dat zou het Port Community System zich nooit zo hebben kunnen ontwikkelen. Security en vertrouwen spelen hier dus een sleutelrol.”

‘Voorheen werd de student voornamelijk naar de haven gebracht. Ik draai dat om en breng de haven naar de student’

Nu we het toch over vertrouwen hebben: dat moet men ook in jou hebben gehad, want op een gegeven moment werd je genomineerd voor Jong Haventalent 2019. Hoe was dat? 

“Ja, te gek! Ik kan het soms nog niet echt bevatten, want de concurrentie was enorm sterk, ik had het totaal niet verwacht. Ik ben voorgedragen, wat betekende dat ik een visie moest vormen die gericht is op de ontwikkeling van het Rotterdams havengebied. Portbase heeft mij hierbij volledig gesteund, het heeft mij alle ruimte gegeven mijn visie verder te ontwikkelen.”

We zijn nu toch wel heel erg benieuwd: wat is de visie die jou de verkiezing heeft doen winnen? 

“Er zijn drie partijen die steeds belangrijker worden als het gaat om het toekomstbestendig maken én houden van de Rotterdamse haven. Dat zijn de onderwijsinstellingen zoals de Erasmus Universiteit en de Hogeschool Rotterdam, digitaal georiënteerde bedrijven zoals Portbase en de fysieke haven. Ik zie dat de studenten niet altijd even bekend zijn met de ontwikkelingen in de haven. Terwijl ze juist zo hard nodig zijn voor de in rap tempo toenemende uitdagingen op het snijvlak van IT en logistiek! Dat wil ik gaan veranderen. De uitdaging hier is om de niet logistiek geschoolde studenten mee te nemen in de ontwikkelingen die de Rotterdamse haven momenteel doormaakt. Door de alsmaar belangrijker wordende rol van data in en rond het havengebied zijn er steeds meer mensen nodig met een achtergrond in bijvoorbeeld informatica, econometrie of bedrijfskundige studies.”

Jellema licht toe dat hij vanuit die invalshoek de haven naar de student wil brengen. “De traditionele koppeling tussen logistiek georiënteerde mensen en de haven moet verbreed worden. Ik ben van mening dat deze benadering veel effectiever zal zijn en zo een grotere stempel kan drukken op het bundelen van de krachten van de onderwijsinstellingen in de breedste zin van het woord met die van Portbase en dus vooral van het havengebied.”

Lijkt me een enorme uitdaging! Hoe wil je dat gaan doen?

“Ik denk dat mijn benoeming tot Jong Haventalent hier ongetwijfeld bij gaat helpen. Ik mag een jaar lang de ambassadeursrol op me nemen. Dat houdt in dat ik zowel naast als vanuit mijn werk bij Portbase een inhoudelijke rol kan uitoefenen in het debat over hoe om te gaan met de huidige en toekomstige young professionals binnen en buiten de haven. Ik zal vanuit die rol kijken welke ontwikkelingen zich voordoen en vervolgens in samenwerking met onder meer de Erasmus Universiteit, innovatieve marktpartijen, brancheorganisaties en natuurlijk de Jong Havenvereniging, de digitaal georiënteerde student proberen te enthousiasmeren voor een toekomst in en rond de Rotterdamse haven. Ik ga mijn verhaal over de nieuwe digitale haven daar, op de campus, vertellen. Het liefst verschillende keren per jaar aan zoveel mogelijk studenten. Voorheen werd de student voornamelijk naar de haven gebracht. Ik draai dat om en breng de haven naar de student! Het is fantastisch dat ik mijzelf ook op deze manier in kan zetten voor de mooiste haven ter wereld.”