Besmet met het ”vogelvirus”

In het dagelijks leven is Hans op den Dries werkzaam als douaneambtenaar. In zijn vrije tijd houdt hij zich bezig met het luisteren en kijken naar vogels en met het tellen, inventariseren en registreren van deze beesten. ‘Ik ben geen vogelspotter, want dat zijn mensen die proberen zoveel mogelijk soorten vogels te zien. Dat is niet mijn doel. Het is niet zo dat ik in mijn auto spring om het hele land door te rijden als ergens een bijzondere vogel te zien is. Ik vind het veel interessanter de vogels in hun eigen biotoop te bestuderen. En dat is in mijn geval vooral de omgeving Voorne-Putten en de Maasvlakte. Noem me dus maar een vogelliefhebber of een vogelaar,’ aldus Hans.

“Mijn voorliefde voor vogels is begonnen toen ik mijn vrouw leerde kennen. Mijn zwager bleek een enthousiast natuurliefhebber en ik ging steeds vaker met hem op pad als hij erop uittrok. Zo raakte ik besmet met het ‘vogelvirus’. We spreken dan over het begin van de jaren tachtig. Inmiddels heb ik heel wat kennis kunnen opbouwen. Mijn kwaliteit ligt vooral bij geluid: herkennen van verschillende vogels aan het geluid dat ze maken. Zo betekent zingen meestal dat ze hun territorium aan het afbakenen zijn en met korte roepjes leggen ze contact met hun soortgenoten, zeker in de trektijd.”

Enthousiast
“Ik ben het hele jaar door bezig met vogels. Ik ben aangesloten bij de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging (KNNV). Dat is dé vereniging voor veldbiologie, dus niet alleen voor vogels, maar ook voor bijvoorbeeld vlinders, paddenstoelen of libellen. De vereniging is opgedeeld in diverse afdelingen en werkgroepen. Zelf ben ik bestuurslid van de afdeling Voorne en actief in de vogelwerkgroep.

Het tellen van de vogels doen we in opdracht van organisaties zoals Natuurmomenten en het Zuid-Hollands Landschap. We geven onze gegevens door aan Sovon Vogelonderzoek Nederland. Een landelijke non-profit organisatie die in Nederland de ontwikkeling van de vogelstand bijhoudt. Sovon geeft op basis van die gegevens rapporten uit. Daar doen de landeigenaren hun voordeel mee. Onze verslagen zijn niet wetenschappelijk omdat wij hobbyisten zijn, maar instanties verwerken deze wel in officiële rapporten. We zijn enthousiast en vinden het belangrijk bij te kunnen dragen aan het reilen en zeilen van de gebieden waar we mogen komen. En we zijn bevoorrecht: de meeste gebieden zijn alleen toegankelijk met een vergunning. Best bijzonder als je daar mag rondlopen.

Daarnaast draag ik mijn kennis over vogels over tijdens cursussen, lezingen en excursies. Zelfs als ik op de fiets door de duinen naar mijn werk rijd, luister en kijk ik naar vogels. Mijn hobby moet wel in balans blijven met mijn privéleven, want anders is mijn vrouw straks gevlogen en dat is natuurlijk niet de bedoeling. Gelukkig doet ze regelmatig mee met verschillende activiteiten.”

‘Mijn hobby moet natuurlijk in balans blijven met mijn privéleven, anders is mijn vrouw straks gevlogen’

Tussenkop
“Onze afdeling omvat Voorne-Putten, Rozenburg en de Maasvlakte; een gebied in ontwikkeling dat gedeeltelijk tot de haven van Rotterdam behoort. Onze vogelwerkgroep organiseert al haar activiteiten vanuit het bezoekerscentrum in de duinen van Voorne. Onze tellers lopen vaak op de Maasvlakte rond, sommigen doen de zeetrektellingen, dat zijn de echte die hards. Hoe slechter het weer, hoe meer vogels ze tellen. Daar neem ik mijn petje voor af. Zelf ben ik coördinator van de Beningerslikken aan het Haringvliet en ik inventariseer een deel van dit gebied. Daar kan ik vier verschillende routes lopen. Per keer ben ik daar wel vijf tot zes uur mee bezig, want het gebied is redelijk onherbergzaam en drassig. Ik moet me elke keer weer een pad banen door het struikgewas.

Meestal heb ik teveel bij me als ik op pad ga. Een verrekijker, een boek met vogelsoorten en mijn veldblad om gegevens op vast te leggen. En dat is het minimum. Veel mensen werken inmiddels via een iPad, maar ik werk liever met pen en papier. Dat ben ik nu eenmaal zo gewend. En natuurlijk een thermoskan met koffie. En een pak stroopwafels, want die horen er gewoon bij. Dat is traditie.”

‘En natuurlijk een pak stroopwafels. Dat is traditie’

Dwaalgasten
“Op de Maasvlakte komt een grote verscheidenheid aan vogels voor. Zo zijn er altijd wel dwaalgasten uit noordelijk gelegen landen. Dat zijn vogels die hier eigenlijk niet thuis horen, maar uit koers zijn geraakt. Denk aan de velduil en de sneeuwuil. Ook zien we verschillende roofvogels, zoals de slechtvalk en arendbuizerd. Zangvogels als de vale kleine spotvogel en de ijsgors. En natuurlijk veel meeuwensoorten en stormvogels als de noordse pijlstormvogel. Maar we zien ook het bladkoninkje, het vuurgoudhaantje en de Pallas boszanger. En zo kan ik nog heel lang doorgaan.

We zien vogels op de gehele Maasvlakte. Vooral de trektelpost aan de buitenzijde van de Tweede Maasvlakte is bijna elk weekend bemand. Ook de nieuw aangelegde Vogelvallei is een bezoek waard. Zelf vind ik de Westplaat interessant, daar kunnen duizenden vogels zitten. Maar ook bij het Oostvoornse Meer valt genoeg te zien en in het broedseizoen kan ik het zuidelijker gelegen Breede-Water en het Quackjeswater aanbevelen.”

Op tijd verstoren
“Wat ik belangrijk vind: goed contact houden met het Havenbedrijf over wat wel en niet verstandig is. Want ook al heb je een vergunning om te maaien of te bouwen, kijk dan nog steeds met verstand naar het gebied waar het om gaat. Mijn advies? Ga op tijd verstoren als ergens gemaaid of gebouwd moet worden zodat vogels niet de kans krijgen te broeden. Vogels vinden vanzelf een andere broedplek. Een mooi voorbeeld hoe het kan, is de aanleg van de Plaza-parkeerplaats op de Maasvlakte. In overleg met alle partijen is zo goed mogelijk geprobeerd bij de aanleg hiervan dieren buiten het gebied te houden. Met succes. Zo bleef de verstoring van de natuur tot een minimum beperkt.”