Beleef de modernste haven van Europa in Futureland

Gelijktijdig met de aanleg van Maasvlakte 2 opende FutureLand, in mei 2009, haar deuren. Vandaag de dag is het meer dan alleen een informatiecentrum. Een leerzaam dagje uit voor jong en oud en een zakelijke hotspot voor maritieme bedrijven. Onze Haven nam een kijkje.

“Die blauwe containerkraan daar”, Maarten van Oosten, voorlichter bij FutureLand, leunt naar voren en wijst met gestrekte arm naar een object achter het glas. “Hoe hoog denk je dat-ie is?” We zitten bij New Fork, het restaurant van FutureLand. Het is meivakantie. Dat verklaart de drukte bij de ingang. Opa’s en oma’s met trappelende kleinkinderen kopen kaartjes voor de rondvaart van 12.00 uur. Mannen met stropdas en aktetas melden zich aan bij de receptie. De kinderen van een buitenschoolse opvang uit Rotterdam-Noord snellen de leidsters vooruit naar de levensgrote wereldbol en twee mannen in oranje overall bestellen onderwijl een croissantje.

“Als ik je nu vertel dat die kraan dik honderd meter hoog is. Dat zou je inderdaad niet zeggen, hè. Het is het perspectief; als je vanaf hier kijkt, lijkt het ook maar een stukje zwemmen, terwijl de kraan in werkelijkheid een kilometer ver weg ligt.” Dat is misschien wel het leukste aan werken in FutureLand, geeft Maarten toe: je kunt de objecten waarover je vertelt aanwijzen, aanraken zelfs. De Maassluizenaar werkt hier nu acht jaar en stond tijdens de aanleg van de kademuren en zeeweringen zelf letterlijk met zijn laarzen in de bagger.

Golven tellen
FutureLand, onderdeel van het Havenbedrijf, is een gratis toegankelijk informatiecentrum over de uitbreiding van de Rotterdamse haven. Het ontvangt jaarlijks meer dan 100.000 bezoekers. Maarten: “Het Havenbedrijf wilde laten zien hoe een haven ook duurzaam kan zijn.” Met een team bestaande uit drie vaste collega’s, studenten van de TU Delft en gepensioneerde havenprofessionals verzorgt hij diverse rondleidingen en presentaties. “Van basisscholen en kinderfeestjes tot bedrijfsuitjes en informatiedagen; elke groep heeft zijn eigen charme.” Na even doorvragen geeft hij toe: “Ik houd ervan om uitgedaagd te worden. Een teammanager van bijvoorbeeld BP stelt inhoudelijke vragen, maar kinderen kunnen ook pittige vragen stellen: ‘Waar komt water vandaan, meneer?’ ‘Hoeveel golven zijn er in de zee?’”

‘Waar komt water vandaan, meneer? Hoeveel golven zijn er in de zee?’

Veel lezen en praten; zo blijft Maarten op de hoogte van ontwikkelingen in de haven. “De haven is natuurlijk continu in beweging. Ik bereid nog elke presentatie nauwgezet voor om een goede aansluiting met de groep te krijgen. Zeker bij bedrijven onderzoek ik altijd wat er in hun bedrijf en business speelt. En ik check wat er die dag in de haven gaande in; welke schepen liggen er, wat staat er op de agenda?”

In de tijd dat Maarten hier werkzaam is, heeft hij de bedrijven en hun mensen op Maasvlakte 2 goed leren kennen. “De relaties zijn allemaal erg goed. Ik vraag regelmatig wat er speelt, of er nog nieuws is. Op hun beurt weten zij mij ook te vinden als er iets is dat ze graag willen uitdragen. Dan organiseren wij bijvoorbeeld een themadag rond een bedrijf of specifiek onderwerp, of we varen met onze rondvaartboot een bijzonder schip tegemoet dat arriveert op Maasvlakte 2. Elke maand hebben we iets anders. Wij voeren inmiddels ook de rondleidingen voor APM Terminals uit. En Sif (Offshore windenergie) zit hiernaast; we bereiden nu samen een expositie voor over hun activiteiten.”

Virtual Reality
FutureLand mag dan officieel een informatiecentrum heten, je kunt het gerust een attractiepark noemen. Na de entree beland je in een grote open ruimte. Vanaf 2008 maakte de aannemer elke drie maanden een luchtfoto en dat resulteert in een indrukwekkende fotoserie. Maarten wijst op een van de eerste foto’s. “Je ziet dat er eerst eilandjes opgespoten zijn die naderhand met elkaar verbonden zijn. Dat had praktische redenen: zo kon er op meerdere plekken tegelijk gewerkt worden.” Op grote informatieborden vinden bezoekers feiten en cijfers en worden prangende vragen beantwoord. Want hoe bagger je nu eigenlijk land uit zee? En waarom hadden we al dat extra land eigenlijk nodig? Wat betekent Maasvlakte 2 voor Nederland, voor de wereld én voor ons dagelijkse leven? Een ding wordt duidelijk: de haven gaat ons allemaal aan.

Twee kinderen van de buitenschoolse opvang zijn klaar met de speurtocht en vliegen nu met een Virtual Reality-bril naar de havens van 2066. In de FutureFlightExperience scheert een meisje met een drone over schepen, havens en containerkranen. Even verderop kun je al fietsend je telefoon opladen. Met de flexibele expositieruimte kan FutureLand inspelen op de onvoorspelbare en snelle ontwikkelingen in de maritieme wereld: momenteel staat er een expo over de energietransitie die de haven de komende decennia gaat doormaken.

175 partijen
Maar het meest opvallende is toch wel de paleontologische hoek, met de levensgrote mammoetslagtand als pronkstuk. Zo’n 30.000 jaar geleden bevolkten mammoeten, hyena’s en vele andere diersoorten de huidige Noordzeebodem. Het opgespoten zand van Maasvlakte 2 was daardoor rijk aan tanden, kiezen, wervels en botten. Ook werden vuurstenengereedschappen aangetroffen, waarmee de aanwezigheid van de vroege mens in het gebied werd aangetoond. Het project kon rekenen op grote belangstelling van paleontologen en archeologen die onderzoek in de (zee)bodem wilden doen.

Zo’n 30.000 jaar geleden bevolkten mammoeten, hyena’s en vele andere diersoorten de huidige Noordzeebodem.

Dit mini-museum toont hoe goed er samengewerkt is, stelt Maarten. “Voor de vergunningen verleend waren en de bouwwerkzaamheden voor Maasvlakte 2 konden starten, is er veel gepraat”, vertelt hij. “Er zaten zo’n 175 partijen met het Havenbedrijf om tafel. Havenpartijen, maar ook milieuorganisaties en belangenverenigingen. Zoals die van het naaktstrand, waarvoor een nieuwe locatie gevonden moest worden. De kitesurfersvereniging. Het streven was: we komen hier gezamenlijk uit. Geven en nemen.” Archeologen kregen de mogelijkheid tijdens de werkzaamheden voor Maasvlakte 2 in en rondom de zandwingebieden van de baggerschepen met sleepnetten te vissen. Maarten: “Nog steeds vinden wandelaars op het Maasvlaktestrand vrijwel dagelijks paleontologische schatten. We hebben er een app voor gemaakt (oervondstchecker.nl) en organiseren wekelijks fossielenexpedities.”

Flexplek
Een ouder echtpaar houdt stil voor de interactieve maquette op de eerste verdieping. Hun kleindochters ruziën om het draaiwiel, waarmee de eilanden verschijnen en dan weer verdwijnen. Hans (76) was als ingenieur zijn hele carrière aan de haven verbonden. “Mijn echtgenote snakt ondertussen naar een kop koffie, zij heeft nooit veel op gehad met de haven, maar mijn kleindochters vinden het allemaal prachtig!” Gearmd loopt het vrolijke viertal naar beneden voor de lunch. Verderop staat een familie uit Colombia bij de flessenpost; Juan woont in Rotterdam en heeft zijn familie uit Bogota over. Gisteren gingen ze met z’n allen langs De Kuip, vandaag stond een bezichtiging aan de haven op de planning, vertelt hij. “En waar kan dat beter dan hier?”

Maar FutureLand dient meer doelen. Want laten we eerlijk zijn, het grootste haven- en industriegebied van Europa is bijzonder indrukwekkend, maar huisvest weinig eet- en drinkgelegenheden. Niet alleen bezoekers, maar ook havenwerkers en bedrijfslieden komen hier om te lunchen, of gebruiken FutureLand als flexwerkplek. Ondernemers en organisaties huren ruimtes voor vergaderingen en congressen. Maarten: “Wij hebben hier alle faciliteiten en kunnen een totaalpakket bieden. ’s Morgens vergaderen, ’s middags een rondvaart en afsluitend een borrel – klinkt niet verkeerd toch?”

Grieks
We stappen aan boord van de rondvaartboot, waar Maarten de microfoon ter hand neemt. We treffen het: het grootste schip ter wereld meert net af. De bezoekers trotseren de kou op het bovendek en nemen enthousiast foto’s van het tafereel. “Hoe lang doet dat schip erover om van China naar Rotterdam te komen?”, vraagt Maarten aan de groep die beneden is blijven zitten. Vingers gaan omhoog. Het juiste antwoord: 28 dagen. Een Duitse jongeman wint daarmee een ticket voor Rotterdam Miniworld.

De meeste bezoekers hebben een combiticket en stappen na de rondvaart gelijk over op de bus voor de rondrit. Maarten neemt echter afscheid. Hij ontvangt straks een groep van de universiteit uit Denver. De eerste mensen staan al bij de receptie.